فصل سوم روش مكتب شيخ صدوق در تعليم عقايد و اصول دين بزرگترين وظيفه پيغمبران اين بود كه مردم را بيك مبادى عالى روحى معتقد كنند و در نفوس آن‌ها ايمان به خدا و روز جزا و زندگانى پس از مرگ را پديد آورند و انصافا انجام اين وظيفه تا اندازه‌اى كه از پيغمبران و پيشوايان دين ثابت است بزرگترين كرامت و معجزه آن‌ها است زيرا با وسائل مادى و بتوسط زور و زر با بشر همه كارى مىشود پيش برد ولى توليد عقيده و ايمان در بشر كه اساس دعوت پيغمبران و امامان است كار بسيار دشوارى است خصوص نسبت بيك حقائق بلند و ناپيدائى كه دست حس از آن كوتاهست ، شاهكار اسلام و عظمت پيغمبر اسلام اين بوده كه بيشتر از همه پيغمبران در مدت كمى مردان با عقيده و ايمان بسيارى تربيت كرد و روح ايمان را در آن‌ها دميد ، براى تعليم ايمان و پرورش عقيده كه از هزارها سال مورد توجه خردمندان و حكما بوده است تشبثات بسيار و طرق عديده در جهان وجود داشته كه شعبه‌هاى مختلف فلسفه و تربيت روحى بر آن‌ها دور مىزند . 1 - فلسفه مشاء كه مبنى بر استدلال و برهان منطقى است . 2 - فلسفه اشراق كه مبنى بر رياضت و تهذيب باطن و درك مقام كشف و شهود است . 3 - مسلك تصوف و عرفان كه مبنى بر ارتباط با قطب و استاد روحى و تربيت فكر و روشن كردن باطن است اين طريقه‌ها از چند قرن پيش از اسلام در سرزمين‌هاى مختلف هند و چين و يونان و ايران معمول بوده و در افكار مسلمانان هم تأثير بسزائى كرده و يكى از علل كلى و اساس اختلافات و دسته بنديهاى مذاهب اسلامى است ولى هيچ كدام از اينها بطور عموم در جامعه به كار نيفتاده و افراد معدودى هم كه پيرو آن گرديده‌اند بسر منزل مقصود حقيقى نرسيده‌اند . اسلام براى تعليم عقيده و ايمان و تربيت روحى بشر زبانى ساده و شيرين و مفهوم عموم ابتكار كرد كه مصدر و مبدأ آن قرآن مجيد است سپس بيانات پيغمبر اسلام و امامان بر حق كه بعنوان خطبه و نشر احكام و دستورات اخلاقى صادر شده و در درجه دوم توضيحات كافيه و شرح و تحليل همان روش قرآن است ؛ علماى بزرگ مذهب كه پس از غيبت امام عصر عجل اللَّه فرجه شيخ بزرگوار صدوق در رأس آنها واقعست اين روش قرآنى را در نظر گرفته و با همان بيان متين و استدلالات مؤثر و عمومى قرآن و اخبار صادره از پيغمبر و ائمه هدى مردم را به راه حق دعوت كردند و در هر جا كه بيانى از قرآن و اخبار راجع باصول دين و مذهب و فروع احكام درست بود همان را بهترين روش و طريق استدلال و دعوت بدين دانسته و مورد استفاده قرار داده‌اند و از روش و استدلال متكلمين و حكماء براى تربيت روحى و تعليم عقيده و ايمان مفيدتر و كامل‌تر تشخيص داده ، از اين رو نبايد ذكر آيات و اخبار راجع باصول دين را مورد انتقاد قرار داد و گفت كسى كه هنوز دين و مذهب را قبول ندارد چگونه مىشود به آيه قرآن يا خبر پيغمبر و امام در برابر او استدلال كرد زيرا آيات قرآن و اخبارى كه از پيغمبر و ائمه هدى در اين باره رسيده است شامل نكات استدلال و منطق عقلى است ولى بطور كامل و ساده و مفهوم و مؤثر كه در برابر هر نادانانى هم مىشود اظهار داشت نه پيرامون اصطلاحات منطقى و فلسفه رفته كه مردم عوام از استفاده آن بر كنار باشند و نه نكات علمى و استدلال را از دست داده كه دانشمندان